ໄຕຣລັກ ໝາຍເຖິງທຳມະດາ ຫລື ລັກສະນະສາມັນ 3 ປະການ ຂອງສິ່ງທັງປວງໃນໂລກ (ຍົກເວັ້ນພຣະນິບພານ) ຊຶ່ງເປັນກົດທຳມະຊາດທີ່ບໍ່ຂຶ້ນຢູ່ກັບການເວລາ ຫລື ຄວາມເຊື່ອຂອງໃຜ ປະກອບດ້ວຍ: ອະນິຈັງ (ອະນິດຈະຕາ) – ຄວາມບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງທັງຫລາຍມີຄວາມປັ່ນປ່ວນ ເກີດຂຶ້ນ ຕັ້ງຢູ່ ແລ້ວກໍດັບໄປ ບໍ່ຍັ່ງຍືນຖາວອນ ທຸກຂັງ (ທຸກຂະຕາ) – ຄວາມທົນຢູ່ໃນສະພາບເດີມໄດ້ຍາກ ສິ່ງທັງຫລາຍຖືກບີບຄັ້ນດ້ວຍການປ່ຽນແປງ ບໍ່ສາມາດຄົງຢູ່ໃນສະພາບເດີມໄດ້ຕະຫລອດໄປ ນຳມາຊຶ່ງຄວາມບໍ່ສົມບູນແລະເປັນທຸກຫາກໄປຢຶດໝັ່ນ ອະນັດຕາ (ອະນັຕຕະຕາ) – ຄວາມບໍ່ຢູ່ໃນອຳນາດບັງຄັບບັນຊາ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເປັນຕົວຕົນທີ່ແທ້ຈິງ ບໍ່ແມ່ນ “ຕົວເຮົາ” ຫລື “ຂອງເຮົາ” ຢ່າງແທ້ຈິງ ບໍ່ສາມາດບັງຄັບໃຫ້ເປັນໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາໄດ້ຕະຫລອດເວລາ ຫລັກໄຕຣລັກສະນະມີໄວ້ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ເກີດປັນຍາ ຮູ້ເທົ່າທັນຄວາມຈິງຂອງຊີວິດແລະສິ່ງແວດລ້ອມ ເພື່ອປ່ອຍວາງຄວາມຢຶດໝັ່ນຖືໝັ້ນ ແລະລຸດຄວາມທຸກໃນໃຈ

ວິປັດສະນາກຳມະຖານ ໝາຍເຖິງ ການອົບຮົມປັນຍາໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ແຈ້ງເຫັນຈິງໃນສະພາບທຳ ຫລື ສະພາວະທຳຕາມຄວາມເປັນຈິງຂອງຊີວິດແລະທຳມະຊາດ ເພື່ອໃຫ້ຈິດໃຈຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມຢຶດໝັ່ນຖືໝັ້ນ ກິເລດ ແລະຄວາມທຸກທັງປວງ ຄຳວ່າ “ວິປັດສະນາ” ມາຈາກຄຳບາລີແຍກເປັນ: ວິ = ແຈ້ງ, ວິເສດ, ຕ່າງ ໆ ປັດສະນາ = ການເຫັນ, ການເບິ່ງ ເມື່ອທັງໝົດກັນຈຶ່ງແປວ່າ “ການເຫັນແຈ້ງ” ຫລືການເຫັນສະພາວະທຳຕາມຄວາມເປັນຈິງ (ບໍ່ແມ່ນການເຫັນດ້ວຍຕາເນື້ອ ແຕ່ເປັນການເຫັນດ້ວຍປັນຍາຫລື ຍານຂອງຈິດ) ຫລັກການສຳຄັນຂອງວິປັດສນາກຳຖານ ການຈະເລີນວິປັດສະນາບໍ່ແມ່ນການນັ່ງສະມາທິເພື່ອໃຫ້ຈິດສະຫງົບເສີຍ ໆ (ຊຶ່ງຮຽກວ່າ ສົມຖະກຳຖານ) ແຕ່ເປັນການໃຊ້ ສະຕິ ແລະ ປັນຍາ ເຂົ້າໄປກຳນົດຮູ້ເທົ່າທັນຮູບແລະນາມ (ກາຍແລະໃຈ) ທີ່ກຳລັງປາກົດຢູ່ ນະ ປັດຈຸບັນຂະນະ ຜ່ານລັກສະນະສຳຄັນ 3 ປະການ ຫລືທີ່ຮຽກວ່າ ໄຕຣລັກສະນະ ໄດ້ແກ່: ອະນິຈັງ (ຄວາມບໍ່ທ່ຽງ): ເຫັນວ່າທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ເກິດຂື້ນ ທັງຮູບປະທຳ (ຮ່າງກາຍ ຄວາມຮູ້ສຶກທາງກາຍ) ແລະນາມມະທຳ (ອາລົມ…