ໃນທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາ “ການມີສະຕິໃນຊີວິດປະຈຳວັນ” (ຫລືທີ່ຮຽກວ່າ ສະຕິໃນຊີວິດປະຈຳວັນ) ໝາຍເຖິງ ຄວາມລະນຶກໄດ້ແລະຄວາມຮູ້ສຶກຕົວຢູ່ກັບປັດຈຸບັນຂະນະ ບໍ່ປ່ອຍໃຈໃຫ້ເລື່ອນລອຍໄປສູ່ອະດີດທີ່ຜ່ານພົ້ນຫລືອະນາຄົດທີ່ຍັງມາບໍ່ເຖິງ ໂດຍຮູ້ເທົ່າທັນສິ່ງທີ່ກຳລັງເຮັດ ຄຳທີ່ກຳລັງເວົ້າ ແລະຄວາມຄິດ ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂະນະນັ້ນ ໆ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ການມີສະຕິໃນທາງທຳບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ແຄ່ພຽງເວລາທີ່ນັ່ງຫລັບຕາເຮັດສະມາທິໃນຫ້ອງພຣະເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ຕະຫລອດເວລາທຸກລົມຫາຍໃຈ ໂດຍມີຫລັກການສຳຄັນດັ່ງນີ້: 1. ອົງປະກອບຂອງການມີສະຕິ ຄວາມລະນຶກໄດ້ (ສະຕິ): ການລະນຶກໄດ້ວ່າຕອນນີ້ເຮົາກຳລັງເຮັດຫຍັງຢູ່ ເຊັ່ນ ຮູ້ສຶກຕົວວ່າກຳລັງຍ່າງ ກຳລັງກິນ ກຳລັງພິມງານ ຫລືກຳລັງຟັງຄົນອື່ນເວົ້າ. ຄວາມຮູ້ສຶກຕົວ (ສຳປະຊັນຍາ): ການຮູ້ຕົວທົ່ວພ້ອມ ເຂົ້າໃຈວັດຖຸປະສົງໃນການກະທຳນັ້ນ ໆ ຮູ້ວ່າເຮັດໄປເພື່ອຫຍັງ ແລະເຮັດຢ່າງມີຮູ້ເນື້ອຮູ້ຕົວ ບໍ່ເຮັດໄປຕາມຄວາມເຄີຍຊິນຫລືຄວາມເຜີຕົວ (ອັດຕະໂນມັດ). 2. ການປະຕິບັດສະຕິໃນຊີວິດປະຈຳວັນ (ສະຕິໃນອິລິຍາບົດແລະກິດຈະວັດ) ພຣະພຸດທະສາສະໜາ ສອນໃຫ້ເຮົານຳສະຕິມາໃຊ້ໃນທຸກກິດຈະກຳ ຮຽກວ່າ “ການຈະເລີນສະຕິໃນຊີວິດປະຈຳວັນ” ເຊັ່ນ: ໃນອິລິຍາບົດໃຫຍ່: ຮູ້ຕົວຂະນະຍ່າງ ນັ່ງ ນອນ ຢືນ ເຊັ່ນ ເວລາຍ່າງກໍຮູ້ວ່າກຳລັງກ້າວຕີນ ຮູ້ສຶກເຖິງສຳຜັດທີ່ຝ່າຕີນກະທົບພື້ນ ໃນກິດຈະວັດປະຈຳວັນ: ຂະນະອາບນ້ຳ ກິນເຂົ້າ ຖູແຂ້ວ…

ໃນທາງພຣະພຸດສາສະໜາ “ການໃຫ້ອະໄພ” ຖືເປັນໜຶ່ງໃນຄຸນທຳຂັ້ນສູງ ເປັນເຄື່ອງມືຊຳລະຈິດໃຈໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະເປັນຮາກຖານສຳຄັນຂອງການສ້າງຄວາມສະຫງົບສຸກທັງຕໍ່ຕົນເອງແລະຜູ້ອື່ນ ໂດຍມີຄວາມໝາຍແລະແງ່ມຸມເລິກຊຶ້ງດັ່ງນີ້: 1. ການສະລະຄວາມຮ້າຍແຮງແລະຄວາມພະຍາບາດ (ອະໂທສະ ແລະ ອັພຢາປາທະ) ການໃຫ້ອະໄພບໍ່ແມ່ນພຽງແຄ່ການເວົ້າຄຳວ່າ “ອະໂຫສິກຳ” ດ້ວຍຮິມຝີປາກ ແຕ່ໝາຍເຖິງການ ສະລະ ລະວາງ ຫລືສະລັດຄວາມຮູ້ສຶກຄຽດ ຄວາມຂັດເຄືອງ ຄວາມຜູກໃຈເຈັບ ແລະຄວາມຢາກແກ້ແຄ້ນ ອອກໄປຈາກໃຈ ເປັນການຕັດວົງຈອນຂອງເວນໄພທີ່ບອກວ່າ “ເວນຍ່ອມບໍ່ລະງັບດ້ວຍການຈອງເວນ ແຕ່ລະງັບດ້ວຍການບໍ່ຈອງເວນ” ຕາມພຸດທະພົດ. 2. ຄວາມເມດຕາແລະການເບີ່ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ໃນທາງທຳ ການໃຫ້ອະໄພມັກມາຄູ່ກັບ “ເມດຕາ” (ຄວາມປາດຖະໜາໃຫ້ຜູ້ອື່ນມີຄວາມສຸກ) ແລະການເຂົ້າໃຈເລື່ອງກົດແຫ່ງກຳ ພຣະພຸດທະອົງສອນໃຫ້ເບີ່ງວ່າ ມະນຸດເຮົາຕ່າງຕົກເປັນຂ້າທາດຂອງກິເລດ (ຄວາມໂລບ ຄວາມຮ້າຍແຮງ ຄວາມຫລົງ) ຜູ້ທີ່ເຮັດຮ້າຍຫລືເຮັດຜິດຕໍ່ເຮົາ ເຂົາກຳລັງຫລົງທາງແລະກຳລັງສ້າງວິບາກກຳບໍ່ດີໃຫ້ກັບຕົນເອງຢູ່ ການໃຫ້ອະໄພຈຶ່ງເປັນການມອງດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈໃນຄວາມອ່ອນແອຂອງປຸຖຸຊົນ. 3. ການປົດປ່ອຍຕົວເອງໃຫ້ເປັນອິດສະຫລະ (ຂອງຂວັນແດ່ຕົນເອງ) ພຣະພຸດທະສາສະໜາຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຮ້າຍແຮງແລະການຜູກໃຈເຈັບປຽບເໝືອນ “ຖ່ານໄຟຮ້ອນໆ ໄວ້ໃນມືເພື່ອຈະໂຍນໃສ່ຄົນອື່ນ ແຕ່ຕົວເຮົາເອງຕ່າງຫາກທີ່ໄໝ້ກ່ອນ” ດັ່ງນັ້ນ ການໃຫ້ອະໄພຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງຂອງການຍອມຈຳນົນ ຫລືການບອກວ່າສິ່ງທີ່ເຂົາເຮັດນັ້ນຖືກຕ້ອງ ແຕ່ເປັນ “ການຕັດພາລະທາງໃຈ” ບໍ່ໃຫ້ເຮົາຕ້ອງແບກຫາບຄວາມທຸກ…

ເວນກຳແລະການວຽນວ່າຍຕາຍເກີດເປັນຫລັກຄຳສອນສຳຄັນໃນພຣະພຸດສາສະໜາ ຊຶ່ງອະທິບາຍເຖິງວັຕຈັກຣຂອງຊີວິດ ຄວາມເຊື່ອມໂຍງຂອງການກະທຳ ແລະຜົນທີ່ໄດ້ຮັບ ໂດຍມີລາຍລະອຽດຫລັກໆ ດັ່ງນີ້: ຄຳວ່າ “ກຳ” ແປວ່າ ການກະທຳ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ ກາຍະກຳ (ທາງກາຍ) ວະຈີກຳ (ທາງວາຈາ) ແລະມະໂນກຳ (ທາງໃຈ) ໂດຍມີຫລັກການສຳຄັນຄື: ສັດໂລກຍ່ອມເປັນໄປຕາມກຳ: ການກະທຳໃດໆ ທີ່ເຮັດລົງໄປ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄວາມດີຫລືຄວາມຊົ່ວ ຍ່ອມສົ່ງຜົນສະທ້ອນກັບມາຫາຜູ້ກະທຳສະເໝີ ປຽບເໝືອນເງົາທີ່ຕິດຕາມຕົວ. ເຮັດດີໄດ້ດີ ເຮັດຊົ່ວໄດ້ຊົ່ວ: ຜູ້ທີ່ເຮັດກຳດີຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນທີ່ເປັນຄວາມສຸກແລະຄວາມຈະເລີນ ສ່ວນຜູ້ທີ່ເຮັດກຳຊົ່ວຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນທີ່ເປັນຄວາມທຸກແລະຄວາມເດືອດຮ້ອນ. ການສົ່ງຜົນຂອງກຳ: ກຳບາງຢ່າງອາດຈະໃຫ້ຜົນໃນຊາດນີ້ ກຳບາງຢ່າງໃຫ້ຜົນໃນຊາດໜ້າ ຫລືໃນຊາດຖັດໆ ໄປ ຫາກຍັງບໍ່ເຖິງເວລາໃຫ້ຜົນ ກໍຍັງຄົງຕິດຕົວໄປເໝືອນເມັດພືດທີ່ລໍເວລາເຕີບໂຕ. ຊີວິດບໍ່ໄດ້ຈົບລົງແຄ່ຄວາມຕາຍໃນຊາດນີ້ ແຕ່ຈິດໃຈແລະພະລັງແຫ່ງກຳຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນ ສັງສານວັດ (ວັຕຈັກຣແຫ່ງການວຽນວ່າຍຕາຍເກີດ) ຊຶ່ງຂັບເຄື່ອນດ້ວຍກິເລດ ຕັນຫາ ແລະອຸປາທານ ໂດຍກະບວນການມີດັ່ງນີ້: ຄວາມຕາຍແລະການຢຸດຕິ: ເມື່ອຮ່າງກາຍແຕກດັບລົງດ້ວຍຄວາມສິ້ນອາຍຸໄຂ ຫລື ເຫດປັດໄຈ ຈິດສຸດທ້າຍ (ຈຸຕິຈິດ) ຈະດັບລົງພ້ອມກັບຄວາມຢຶດໝັ່ນແລະພະລັງແຫ່ງກຳທີ່ສະສົມມາ. ປະຕິສົນ (ການເກີດໃໝ່): ພະລັງແຫ່ງກຳນັ້ນຈະເປັນຕົວນຳທາງໃຫ້ຈິດໄປປະຕິສົນເກີດໃໝ່ໃນພົບພູມິທີ່ເໝາະສົມກັບວິບາກກຳ ເຊັ່ນ: ມະນຸດພູມິ…

ສິນ ສະມາທິ ປັນຍາ (ຫລືຮຽກວ່າ ໄຕຣສິກຂາ ແປວ່າ ຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ຕ້ອງສຶກສາ 3 ປະການ) ຄືຫລັກທຳຄຳສອນທີ່ເປັນຫົວໃຈສຳຄັນໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ ເປັນແນວທາງໃນການພັດທະນາຊີວິດແລະການປະຕິບັດທຳເພື່ອໃຫ້ຫລຸດພົ້ນຈາກທຸກ ໂດຍທັງ 3 ຂໍ້ນີ້ຈະເກື້ອໜຸນແລະສົ່ງເສີມຊຶ່ງກັນແລະກັນຢ່າງເປັນລະບົບ ດັ່ງນີ້: 1. ສິນ (ການຝຶກອົບຮົມຄວາມປະພຶດແລະທາງກາຍວາຈາ) ຄວາມໝາຍ: ການຮັກສາກາຍ ວາຈາ ແລະໃຈໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ບໍ່ບຽດບຽນຕົນເອງແລະຜູ້ອື່ນ ງົດເວັ້ນຈາກຄວາມຊົ່ວ ແລະປະພຶດປະຕິບັດຢູ່ໃນຄວາມດີງາມ. ໃນທາງປະຕິບັດ: ເຊັ່ນ ການຮັກສາສິນ 5 (ສຳລັບຄາລະວາດ), ສິນ 8 (ສຳລັບພໍ່ຂາວ-ແມ່ຂາວ) ແລະ ສິນ 227 (ສຳລັບພຣະພິກສຸສົງຄ໌) ໜ້າທີ່: ສິນເຮັດໜ້າທີ່ ຄວບຄຸມຄວາມປະພຶດຫຍາບ ບໍ່ໃຫ້ກິເລດສະແດງອອກມາທາງກາຍຫລືວາຈາ ຊ່ວຍໃຫ້ສັງຄົມສະຫງົບສຸກ ແລະເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈມີຄວາມຂາດກັງວົນ ບໍ່ເດືອດຮ້ອນພາຍຫລັງ ຊຶ່ງເປັນພື້ນຖານສຳຄັນເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈສະຫງົບພ້ອມທີ່ຈະເຮັດສະມາທິ. 2. ສະມາທິ (ການຝຶກອົບຮົມຈິດໃຈໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ) ຄວາມໝາຍ: ການຝຶກຈິດໃຈໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ ສະຫງົບ ແນ້ວແນ່ ແລະທັງໝົດເປັນໜຶ່ງດຽວ ບໍ່ເຜີຍແຜ່ຊ່ານຊັດສ່າຍໄປຕາມອາລົມຕ່າງໆ ໃນທາງປະຕິບັດ:…